معلولیت ذهنی در کودکان

معلولیت ذهنی در کودکان یا عقب ماندگی ذهنی، با هوش پایین و یا عدم مهارت لازم برای زندگی مشخص می شود. این افراد کسانی هستند که یا مغز آن ها به درستی تشکیل نشده است و یا به نوعی آسیب دیده است و یا مغز آن ها در محدوده طبیعی عملکردی خود کار نمی کند.

افراد دارای ناتوانی ذهنی هوش پایین تری دارند و مهارت ها را به آرامی یاد میگیرند. ضریب هوشی متوسط افراد نمره 100است و معمولا هوش بیشتر افراد در محدوده 85 تا 100 قرار دارد. اما اگر ضریب هوشی کودک شما کمتر از 70 است، او معلول ذهنی شناخته می شود.

علائم ممکن است از دوران طفولیت ظاهر شود و یا خود را قبل از رسیدن به سن مدرسه نشان دهد. علائمی مثل تشنج، تغییرات خلقی، اختلال در مهارت های حرکتی و حتی مشکلات بینایی و شنوایی ممکن است در این افراد دیده شود.

راه های تشخیص معلولیت ذهنی کودکان توسط والدین

1. به تنهایی قادر به غذا خوردن نمی باشد.
2. به تنهایی نمی تواند لباس بپوشد.
3. در به خاطر سپردن اطلاعات مشکل دارد.
4. در حل مسائل و یا تفکر منطقی مشکل دارد.
5. به موقع نمی غلتد، به موقع راه نمی رود و به موقع نمی نشیند.
6. در گفتگو مشکل دارد.
7. در کارهایی که نیازمند هماهنگی دو طرف بدن دارد، دچار مشکل هستند مثل پدال زدن، باز کردن در قوطی، ریختن آب در لیوان درحالی که با یک دست لیوان را گرفته و با دست دیگر پارچ را نگه دارند.
8. خوب به حرف های دیگران گوش نمی دهند.

رفتارهای شاخص کودکان دارای معلولیت ذهنی

1.  پرخاشگرند.
2. به خانواده وابسته اند.
3. از شرکت در اجتماع و فعالیت اجتماعی امتناع می کنند.
4. در دوران نوجوانی و جوانی به افسردگی مبتلا می شوند.
5. به خود و بدنشان آسیب می رسانند.
6. لجباز هستند.
7. عزت نفس و اعتماد به نفس پایینی دارند.
8. نا امید هستند و انگیزه ای ندارند.

انواع ناتوانی ذهنی، ضریب هوشی و مهارت هایی که می توان از این افراد انتظار داشت در جدول زیر نشان داده شده ست.

1.آموزش پذیر: می توانند ازدواج کنند. می توانند تحصیل کنند. شغل داشته باشند و توانایی زندگی مستقل را دارند.

2.تربیت پذیر: معمولا سلامت عمومی پایینی دارند و نیازمند توابخشی هستند و دایره واژگان کمتری دارند.

3.ایزوله و نیازمند پناهگاه: دیرتر از سایرین راه می روند. دیر صحبت می کنند. فقط چند کلمه می آموزند.

البته اینطور نیست که هر کودکی که دیر زبان باز کند معلول ذهنی باشد، اما در صورتی که احساس کردید کودک شما دیرتر از سایرین صحبت می کند حتما به گفتار درمانگر مراجعه کنید.

عوامل موثر در بروز ناتوانی ذهنی در کودک

1. استرس مادر قبل از تولد
2. مصرف الکل و سموم توسط مادر در دوران بارداری
3. کم بودن اکسیژن درزمان تولد
4. زایمان زودرس
5. اختلالت ارثی
6. ناهنجاری های کروموزومی مانند سندروم داون
7. مسمومیت با سرب و جیوه
8. سوتغذیه شدید و یا مشکلاتی در رژیم غذایی مادر
9. ابتلا به موارد شدید بعضی بیماری ها مانند سرخچه ، سرخک، مننژیت.
10.  بسیاری از عوامل ناشناخته
11.  ازدواج های فامیلی
12. بارداری مادران بالای 40 سال. در این سنین فشار و دیابت بارداری دیده میشود.

راه های پیشگیری از بروز معلولیت ذهنی در کودکان

1.ننوشیدن الکل در دوران بارداری

2.انجام مراقبه های مناسب دوران بارداری از جمله مطرف ویتامین ها و واکسیناسیون

3.انجام آزمایش های ژنتیکی در خانواده هایی که سابقه اختلالات ژنتیکی دارند.

4.ممانعت از ازدواج فامیلی

5.انجام سونوگرافی و آمینوسنتز در دوران بارداری برای تشخیص مشکلات مرتبط با ناتوانی ذهنی

6.پرهیز از اشعه، دارو و ضربه به شکم در دوران بارداری و تغذیه مناسب مادر.

7.مراقبت های بعد از تولد، مداخله های درمانی برای کم کاری تیروئید.

اعضای اصلی تیم درمان و توانبخشی کودکان کم توان ذهنی عبارتند از:

1. پزشکان متخصص اطفال
2. روانپزشکان مغز و اعصاب
3. کاردرمانگرها
4. گفتار درمان ها
5. روانشناسان
6. معلمین کودکان استثنایی
7. بینایی سنج ها
8. فیزیوتراپیست ها
9. مددکاران اجتماعی

سقط جنین دچار کم توانی ذهنی یا سندروم داون

اگر تست غربالگری مثبت باشد، دکتر مقداری از مایع دور جنین را کشیده و به آزمایشگاه می فرستد. بعد از کشت سلول های جنینی اگر اختلال کروموزومی در آن ها دیده شود، و 100 درصد ثابت شود. که جنین دارای اختلال ذهنی و یا سندروم داون است. می توان اقدام به سقط جنین کرد. به شرطی که سن جنین کمتر از 18 هفته باشد.